Νομός Ξάνθης

Η «Πόλη με τα Χίλια Χρώματα», η Αρχοντιά της Παλιάς Πόλης και η Άγρια Ομορφιά του Νέστου
Στο κέντρο της Θράκης, ανάμεσα στις πλαγιές της Ανατολικής Ροδόπης και τις ακτές του Θρακικού Πελάγους, ο Νομός Ξάνθης (Περιφερειακή Ενότητα Ξάνθης) είναι ένας τόπος γεμάτος αντιθέσεις, γεύσεις και ατμόσφαιρα. Γνωστή ως η «Πόλη με τα Χίλια Χρώματα», η Ξάνθη παντρεύει την αριστοκρατική κληρονομιά των εμπόρων καπνού του 19ου αιώνα με την πολυπολιτισμική παράδοση, τα παραμυθένια τοπία των Στενών του Νέστου, τα γραφικά Πομακοχώρια και τις απέραντες αμμουδιές της Αβδήρας.
Στα λιθόστρωτα σοκάκια της Παλιάς Πόλης, τα αρχοντικά με τα ξύλινα μπαλκόνια, τα νεοκλασικά κτίρια και τα οθωμανικά στοιχεία συνθέτουν ένα ζωντανό υπαίθριο μουσείο αρχιτεκτονικής, όπου κάθε γωνιά αφηγείται ιστορίες εμπόρων, ταξιδιωτών και καλλιτεχνών. Η μυρωδιά του καφέ και των γλυκών στα παραδοσιακά καφενεία, οι ήχοι από τα κουτούκια και τα μεζεδοπωλεία, αλλά και οι γιορτές, τα φεστιβάλ και τα καρναβάλια δίνουν στην πόλη έναν ρυθμό που εναλλάσσεται ανάμεσα στο νοσταλγικό και το σύγχρονο.
Την ίδια στιγμή, λίγα μόλις χιλιόμετρα έξω από το αστικό τοπίο, ο Νέστος ποταμός σχηματίζει εντυπωσιακές στροφές μέσα σε καταπράσινες χαράδρες, προσφέροντας μοναδικές ευκαιρίες για πεζοπορία, παρατήρηση πουλιών και δραστηριότητες στη φύση. Τα Πομακοχώρια, σκαρφαλωμένα στις πλαγιές της Ροδόπης, διατηρούν αναλλοίωτα τα ήθη, τα έθιμα και την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική τους, ενώ οι παραλίες της Αβδήρας, με τα ρηχά νερά και την ψιλή άμμο, συνδυάζουν την ξεκούραση με την ιστορική αύρα του αρχαίου οικισμού. Έτσι, ο Νομός Ξάνθης γίνεται ένας προορισμός όπου η παράδοση συναντά τη φύση και η ιστορία μπλέκεται αρμονικά με την καθημερινή ζωή.

1. Η Πόλη της Ξάνθης: Αρχιτεκτονικό Διαμάντι και Πολιτισμός
Η πρωτεύουσα του νομού είναι ένας από τους πιο καλοδιατηρημένους και ατμοσφαιρικούς οικισμούς στην Ελλάδα, χωρισμένη στη σύγχρονη πόλη και την ιστορική Παλιά Πόλη. Ο συνδυασμός παραδοσιακής μακεδονίτικης και οθωμανικής αρχιτεκτονικής με τα νεοκλασικά κτίρια των αρχών του 20ού αιώνα δημιουργεί ένα μοναδικό σκηνικό, όπου η ιστορία, η τέχνη και η καθημερινή ζωή συνυπάρχουν αρμονικά. Η πόλη φημίζεται για την πολυπολιτισμική της ταυτότητα, με έντονα στοιχεία χριστιανικής και μουσουλμανικής παράδοσης, ζωντανές γειτονιές, πολύχρωμες αγορές και πλούσια πολιτιστική δραστηριότητα καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.
Η Παλιά Πόλη
Ένα υπαίθριο αρχιτεκτονικό μουσείο χτισμένο αμφιθεατρικά στους πρόποδες της Ροδόπης, με σπίτια που σκαρφαλώνουν στις πλαγιές και στενά δρομάκια που αποκαλύπτουν σε κάθε στροφή και μια νέα εικόνα. Μετά τους καταστροφικούς σεισμούς του 1829, η πόλη αναγεννήθηκε χάρη στον πλούτο από το εμπόριο του περίφημου καπνού «μπασμά», προσελκύοντας εμπόρους, τεχνίτες και αρχιτέκτονες από όλη τη Βαλκανική. Η οικονομική άνθηση της εποχής αποτυπώθηκε στα κτίρια, στις πλατείες και στα δημόσια έργα, δημιουργώντας έναν οικισμό που σήμερα θεωρείται από τους πιο χαρακτηριστικούς παραδοσιακούς πυρήνες της βόρειας Ελλάδας.
Τα Αρχοντικά των Καπνεμπόρων: Εντυπωσιακά κτίσματα με χαγιάτια, περίτεχνες τοιχογραφίες και νεοκλασικά στοιχεία, που μαρτυρούν τον πλούτο και την αισθητική καλλιέργεια των ιδιοκτητών τους. Πέτρινα ισόγεια, ξύλινοι όροφοι, μεγάλα παράθυρα και εσωτερικές αυλές συνθέτουν την εικόνα των αρχοντικών, πολλά από τα οποία έχουν αναστηλωθεί και στεγάζουν σήμερα πολιτιστικούς φορείς, μουσεία ή ξενώνες. Ξεχωρίζει το Αρχοντικό Κουγιουμτζόγλου (σήμερα Λαογραφικό Μουσείο Ξάνθης), όπου παρουσιάζονται εκθέματα από την καθημερινή ζωή, την παραδοσιακή φορεσιά και τα επαγγέλματα της περιοχής, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εικόνα της αστικής κοινωνίας της εποχής του καπνεμπορίου.
Το Σπίτι του Μάνου Χατζιδάκι: Το αναστηλωμένο αρχοντικό όπου γεννήθηκε και έζησε τα πρώτα του χρόνια ο μεγάλος Έλληνας συνθέτης, αποτελεί σήμερα πολυδύναμο χώρο τέχνης και σκέψης. Στους χώρους του φιλοξενούνται μουσικές εκδηλώσεις, εκθέσεις, διαλέξεις και εκπαιδευτικά προγράμματα, που τιμούν τη μνήμη και το έργο του δημιουργού. Η ατμόσφαιρα του σπιτιού, με τα παλιά δωμάτια, τα ξύλινα πατώματα και τα αυθεντικά αρχιτεκτονικά στοιχεία, μεταφέρει τον επισκέπτη στην εποχή που η Ξάνθη διαμόρφωνε την καλλιτεχνική ταυτότητα του Χατζιδάκι.
Τα Γραφικά Σοκάκια: Πλακόστρωτα καλντερίμια χωρίς αυτοκίνητα, γεμάτα παραδοσιακά καφενεία, μπιστρό, ταβερνάκια και εργαστήρια τεχνιτών, όπου διατηρούνται ζωντανές παλιές τέχνες και γεύσεις. Οι μυρωδιές από τοπικά εδέσματα, ο ήχος από τα ποτήρια στα καφενεία και οι συζητήσεις των κατοίκων δημιουργούν μια ζεστή, αυθεντική ατμόσφαιρα. Στις γωνιές των δρόμων συναντώνται μικρές πλατείες, εκκλησίες και μιναρέδες, που αναδεικνύουν τον πολυπολιτισμικό χαρακτήρα της πόλης και προσφέρουν αμέτρητες ευκαιρίες για περιπλάνηση και ανακάλυψη.

Η Σύγχρονη Πόλη και το Ρολόι
Πλατεία Δημοκρατίας & Πύργος του Ρολογιού: Το κεντρικό σημείο συνάντησης της πόλης, χτισμένο το 1870 από τον Χατζή Εμίν Αγά. Γύρω από την πλατεία απλώνονται καφέ, καταστήματα και διοικητικά κτίρια, δημιουργώντας έναν ζωντανό πυρήνα καθημερινής δραστηριότητας. Ο Πύργος του Ρολογιού, σύμβολο της σύγχρονης Ξάνθης, δεσπόζει επιβλητικός και αποτελεί αγαπημένο σημείο για φωτογραφίες, περιπάτους και σύντομες στάσεις ανάμεσα στις βόλτες στην αγορά και την Παλιά Πόλη.
Το Παζάρι της Ξάνθης: Κάθε Σάββατο στη συνοικία Νεάπολη πραγματοποιείται ένα από τα μεγαλύτερα, πιο ζωντανά και πολυπολιτισμικά παζάρια των Βαλκανίων, με προϊόντα από μπαχαρικά μέχρι χειροποίητα υφαντά. Οι πάγκοι απλώνονται σε μεγάλους δρόμους, γεμάτους χρώματα, αρώματα και ήχους από διαφορετικές γλώσσες και μουσικές. Το παζάρι αποτελεί σημείο αναφοράς για παραγωγούς από όλη την περιοχή, αλλά και για επισκέπτες που αναζητούν τοπικά προϊόντα, παραδοσιακές γεύσεις, φρέσκα τρόφιμα, ρούχα, μικροαντικείμενα και αυθεντική επαφή με την καθημερινή ζωή της πόλης.
Γιορτές Παλιάς Πόλης & Καρναβάλι: Την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου η Παλιά Πόλη φιλοξενεί τις περίφημες «Γιορτές Παλιάς Πόλης», με συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, εκθέσεις, παραδοσιακά δρώμενα και υπαίθριες εκδηλώσεις σε κάθε γωνιά των γραφικών σοκακιών. Οι αυλές των αρχοντικών ανοίγουν, οι δρόμοι γεμίζουν μουσικές σκηνές και οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν την τοπική γαστρονομία και τον πολιτισμό μέσα από πλήθος εκδηλώσεων. Τον χειμώνα πραγματοποιείται το περίφημο Ξανθιώτικο Καρναβάλι, το μεγαλύτερο στη Βόρεια Ελλάδα, με εντυπωσιακές παρελάσεις, άρματα, στολές, πολιτιστικούς συλλόγους και πολυήμερες εκδηλώσεις που μετατρέπουν την πόλη σε ένα μεγάλο, πολύχρωμο γλέντι.

2. Στενά του Νέστου: Η Μαγεία της Φύσης
Ο ποταμός Νέστος αποτελεί το φυσικό σύνορο μεταξύ Μακεδονίας και Θράκης, δημιουργώντας ένα από τα πιο εντυπωσιακά φυσικά τοπία της χώρας. Τα στενά του ποταμού σχηματίζουν ένα μοναδικό μωσαϊκό από απόκρημνα βράχια, σκιερές όχθες και πλούσια βλάστηση, όπου εναλλάσσονται πλατάνια, ιτιές και σπάνια είδη χλωρίδας. Η περιοχή έχει χαρακτηριστεί προστατευόμενη ζώνη, καθώς φιλοξενεί σημαντικά είδη άγριας ζωής, όπως αρπακτικά πουλιά, υδρόβια θηλαστικά και πλήθος μεταναστευτικών ειδών, προσφέροντας ένα αυθεντικό καταφύγιο για τους λάτρεις της φύσης και της παρατήρησης πουλιών.
Τα Θρακικά Τέμπη (Στενά Νέστου): Η διαδρομή όπου ο ποταμός ελίσσεται ανάμεσα σε κατακόρυφους βράχους και πυκνή βλάστηση από την Τοξότες έως τη Σταυρούπολη, δημιουργώντας εντυπωσιακές καμπύλες και μαιάνδρους που θυμίζουν φυσικό φαράγγι. Κατά μήκος της διαδρομής αποκαλύπτονται συνεχώς νέα σημεία θέας, μικρές αμμουδιές στις όχθες και ήσυχες γωνιές ιδανικές για στάση και ξεκούραση. Η περιοχή είναι γνωστή και για τη σπάνια βιοποικιλότητά της, καθώς και για την ηρεμία που προσφέρει, μακριά από τον θόρυβο των πόλεων.
Πεζοπορία στο Μονοπάτι των Τοξοτών: Ένα λαξευμένο στο βράχο μονοπάτι (κατασκευασμένο αρχικά για τους εργάτες της σιδηροδρομικής γραμμής το 1892) που προσφέρει εκπληκτική θέα στους μαιάνδρους του ποταμού. Η διαδρομή ακολουθεί σε μεγάλο βαθμό τη γραμμή του τρένου, με σημεία όπου ο περιπατητής βρίσκεται κυριολεκτικά κρεμασμένος πάνω από το ποτάμι, απολαμβάνοντας πανοραμική θέα στα στενά. Κατά μήκος του μονοπατιού υπάρχουν σημεία ανάπαυσης, μικρές φυσικές εξέδρες και σημεία ιδανικά για φωτογράφιση, ενώ η δυσκολία του θεωρείται μέτρια, κατάλληλη για όσους αγαπούν την πεζοπορία και θέλουν να γνωρίσουν από κοντά το τοπίο.
Υπαίθριες Δραστηριότητες: Rafting, καγιάκ, ιππασία δίπλα στο ποτάμι και διαδρομές με το ιστορικό τρένο (όταν λειτουργεί η γραμμή) προσφέρουν διαφορετικούς τρόπους γνωριμίας με τα Στενά του Νέστου. Οι διαδρομές με φουσκωτές βάρκες και καγιάκ επιτρέπουν την εξερεύνηση κρυφών όρμων και ήσυχων σημείων του ποταμού, ενώ η ιππασία στις όχθες δίνει μια πιο γαλήνια, ρομαντική διάσταση στην εμπειρία. Το ιστορικό τρένο, όταν είναι σε λειτουργία, διασχίζει το φαράγγι ακολουθώντας την παλιά σιδηροδρομική γραμμή, προσφέροντας μια νοσταλγική διαδρομή μέσα από σήραγγες, γέφυρες και εντυπωσιακά περάσματα, που αναδεικνύουν τη στενή σχέση του ανθρώπου με το άγριο τοπίο του Νέστου.

3. Ορεινή Ξάνθη: Τα Πομακοχώρια
Βόρεια της πόλης, στις πλαγιές της Ροδόπης προς τα σύνορα με τη Βουλγαρία, απλώνονται τα Πομακοχώρια, οικισμοί με ιδιαίτερη πολιτισμική ταυτότητα, αρχιτεκτονική και παραδόσεις. Πρόκειται για μια ορεινή ζώνη με πλούσια φύση, δάση, ποτάμια και χαμηλούς ρυθμούς ζωής, όπου η καθημερινότητα ακολουθεί ακόμη τον κύκλο των εποχών. Τα χωριά αυτά διατηρούν ζωντανά παλιά έθιμα, ξεχωριστή γλώσσα και μουσική παράδοση, ενώ τα πέτρινα σπίτια, τα ξύλινα μπαλκόνια και τα στενά δρομάκια συνθέτουν ένα αυθεντικό σκηνικό που παραμένει σχεδόν ανέγγιχτο από τον μαζικό τουρισμό.
Σμίνθη & Εχίνος: Κεντρικά κεφαλοχώρια με παραδοσιακή δόμηση, μιναρέδες και ζωντανή καθημερινότητα. Στους κεντρικούς δρόμους συναντώνται μικρά καφενεία, μαγαζιά με τοπικά προϊόντα και αγορές όπου κυριαρχούν τα αρώματα από μπαχαρικά και φρεσκοψημένο ψωμί. Η αρχιτεκτονική συνδυάζει στοιχεία της ορεινής Θράκης με ανατολίτικες επιρροές, ενώ οι πλατείες αποτελούν σημείο συνάντησης για κατοίκους όλων των ηλικιών.
Θέρμες: Γνωστές για τις ιαματικές πηγές τους με τα θερμά νερά που αναβλύζουν ελεύθερα στη φύση, αλλά και για το ανάγλυφο του Θεού Μίθρα λαξευμένο πάνω στον βράχο. Οι φυσικές πισίνες και οι ατμοί που αναδύονται μέσα από το πράσινο τοπίο δημιουργούν μια ατμόσφαιρα χαλάρωσης, ενώ η ιστορική αναφορά στον αρχαίο θεό Μίθρα μαρτυρά τη διαχρονική σημασία της περιοχής ως τόπου λατρείας και θεραπείας. Οι γύρω πλαγιές προσφέρονται για περιπάτους και εξερεύνηση, με θέα στις χαράδρες και τα τρεχούμενα νερά.
Κοτάνη: Ορεινό χωριό στην άκρη του νομού, φημισμένο για τις παραδοσιακές ταβέρνες του που σερβίρουν αυθεντικά πομάκικα πιάτα μέσα σε τοπίο σπάνιας ομορφιάς. Οι γεύσεις βασίζονται σε τοπικά κρέατα, χειροποίητες πίτες, μυρωδικά του βουνού και σπιτικά γλυκά, προσφέροντας μια γαστρονομική εμπειρία που συνδέεται άμεσα με τον τόπο και τους ανθρώπους του. Τα σπίτια απλώνονται αμφιθεατρικά στην πλαγιά, με θέα σε βαθιές χαράδρες και δάση, δημιουργώντας μια αίσθηση απομόνωσης και γαλήνης που χαρακτηρίζει την ορεινή Ξάνθη.

4. Παράλια & Αρχαία Άβδηρα
Στο νότιο τμήμα του νομού, η ηπειρωτική γη συναντά το Θρακικό Πέλαγος σε μια περιοχή με βαθιά ιστορία, έντονο πολιτιστικό αποτύπωμα και σπάνια φυσική ομορφιά. Ο συνδυασμός αρχαιολογικών μνημείων, παραδοσιακών οικισμών και εκτεταμένων ακτών δημιουργεί έναν προορισμό που προσφέρει τόσο χαλάρωση όσο και ουσιαστική γνωριμία με την τοπική κληρονομιά.
Αρχαία Άβδηρα: Η πατρίδα των σπουδαίων φιλοσόφων της αρχαιότητας Δημόκριτου (πατέρα της ατομικής θεωρίας) και Πρωταγόρα, αλλά και σημαντικό εμπορικό και πνευματικό κέντρο του αρχαίου κόσμου. Ο επισκέπτης μπορεί να περιηγηθεί στον οργανωμένο Αρχαιολογικό Χώρο, να περπατήσει ανάμεσα στα ερείπια των τειχών, των οικιών και των ιερών και να σχηματίσει μια ζωντανή εικόνα της καθημερινής ζωής στην κλασική εποχή. Στο σύγχρονο Αρχαιολογικό Μουσείο Αβδήρων παρουσιάζονται ευρήματα από την πόλη και τη γύρω περιοχή, όπως αγγεία, κοσμήματα, επιγραφές και γλυπτά, που αναδεικνύουν την ακμή της αποικίας και τη στενή της σχέση με τον ευρύτερο ελλαδικό και μεσογειακό χώρο. Μέσα από τις εκθέσεις, αναδεικνύεται η διαχρονική πορεία των Αβδήρων από την αρχαιότητα έως τα βυζαντινά και νεότερα χρόνια.
Παραλίες & Λιμάνι: Η παραλία Αβδήρων, η Μυρωδάτη και η Μάνδρα διαθέτουν χρυσή άμμο, καθαρά νερά και οργανωμένα beach bars, ιδανικά για κολύμπι, θαλάσσια σπορ και χαλάρωση κάτω από τον ήλιο. Οι ακτές είναι εύκολα προσβάσιμες, με χώρους στάθμευσης και επιλογές για φαγητό και καφέ, ενώ σε μικρή απόσταση βρίσκονται παραδοσιακές ταβέρνες με φρέσκο ψάρι και τοπικούς μεζέδες. Το μικρό λιμάνι της περιοχής λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για βόλτες δίπλα στη θάλασσα, προσφέροντας όμορφη θέα στο Θρακικό Πέλαγος και ατμόσφαιρα που συνδυάζει τη θαλασσινή αύρα με την ηρεμία της υπαίθρου.
Λίμνη Βιστωνίδα & Πόρτο Λάγος: Στα σύνορα με τον Νομό Ροδόπης, η λίμνη Βιστωνίδα είναι ένας μοναδικός υγρότοπος Ramsar, γνωστός για τον πλούτο της ορνιθοπανίδας και της χλωρίδας του. Αποτελεί σημαντικό σταθμό για μεταναστευτικά πουλιά και προσφέρεται για παρατήρηση πουλιών και ήρεμες περιηγήσεις στη φύση. Στο Πόρτο Λάγος δεσπόζει το γραφικό Μετόχι της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου (Άγιος Νικόλαος), κτισμένο εξ ολοκλήρου πάνω στο νερό και προσβάσιμο μέσω ξύλινης γέφυρας, δημιουργώντας μια μοναδική εικόνα που συνδυάζει τη γαλήνη του τοπίου με τη βυζαντινή μοναστηριακή παράδοση. Ο χώρος αποπνέει πνευματικότητα και ηρεμία, ενώ η θέα προς τη λίμνη και το Θρακικό Πέλαγος προσφέρει μια ξεχωριστή εμπειρία σε κάθε εποχή του χρόνου.

5. Γαστρονομία: Ανατολή & Δύση στο Πιάτο
Η Ξάνθη είναι η γαστρονομική πρωτεύουσα της Θράκης, διάσημη τόσο για τα αλμυρά εδέσματά της όσο και για τα ανατολίτικα γλυκά της: ένας τόπος όπου οι γεύσεις της Ανατολής συναντούν τις παραδοσιακές ελληνικές συνταγές, δημιουργώντας μια μοναδική κουζίνα με έντονα αρώματα, πλούσια μπαχαρικά και αυθεντικές πρώτες ύλες από την τοπική γη.
Καριόκες Ξάνθης: Το εμβληματικό σοκολατένιο γλυκό με καρύδι που παρασκευάζεται στα ιστορικά ζαχαροπλαστεία της πόλης, με πλούσια γέμιση από καβουρδισμένους ξηρούς καρπούς και λεπτό άρωμα κακάο. Συνοδεύει ιδανικά τον καφέ ή το τσάι και αποτελεί αγαπημένο αναμνηστικό για όσους θέλουν να πάρουν μαζί τους μια γλυκιά γεύση από την Ξάνθη.
Σαραγλί, Σεκέρ Παρέ & Καζάν Ντιπί: Αυθεντικά ανατολίτικα σιροπιαστά γλυκά ταψιού με αγνό βούτυρο, λεπτό χειροποίητο φύλλο και αρωματικό σιρόπι. Το σαραγλί ξεχωρίζει για το τραγανό του φύλλο και το καρύδι, το σεκέρ παρέ για τη βουτυράτη ζύμη που λιώνει στο στόμα, ενώ το καζάν ντιπί είναι ένα βελούδινο γαλακτογλυκό με καραμελωμένη επιφάνεια, ιδανικό για όσους προτιμούν πιο ελαφριές αλλά εξίσου πλούσιες γεύσεις.
Σουτζούκ Λουκούμ: Παραδοσιακό γλυκό με μουσταλευριά και καρύδια, σε σχήμα «λουκάνικου», που κρεμιέται και ωριμάζει μέχρι να αποκτήσει την ιδανική υφή. Η γεύση του συνδυάζει τη φυσική γλύκα του μούστου με την τραγανότητα του καρυδιού, θυμίζοντας παλιές οικογενειακές συνταγές και φθινοπωρινές γιορτές του τρύγου.
Πομάκικες Πίτες: Πατατόπιτα (Πατατόνικ) και ρυζόπιτα με χειροποίητο φύλλο, ζυμωμένο και ανοιγμένο στο χέρι, όπως γινόταν παραδοσιακά στα πομακοχώρια της ορεινής Ξάνθης. Οι πίτες ψήνονται σε ξυλόφουρνο, γεμίζονται με απλά αλλά πλούσια υλικά, όπως πατάτα, ρύζι, κρεμμύδι και μυρωδικά, και αποτελούν ιδανικό συνοδευτικό για κάθε γεύμα ή ένα χορταστικό σνακ μέσα στη μέρα.
Κεμπάπ & Γιαουρτλού: Εξαιρετικά ψητά κρέατα με ανατολίτικα μπαχαρικά στα ταβερνάκια της Παλιάς Πόλης, σερβιρισμένα με αφράτες πίτες, δροσερό γιαούρτι, ντομάτα και κρεμμύδι. Το κεμπάπ ψήνεται στα κάρβουνα, αποκτώντας καπνιστό άρωμα, ενώ το γιαουρτλού συνδυάζει τη ζουμερή υφή του κρέατος με τη δροσιά του γιαουρτιού και την οξύτητα της σάλτσας ντομάτας, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη γευστική εμπειρία που αποτυπώνει τον χαρακτήρα της Ξάνθης.
